Çocuklar ve Bebeklerde Menenjit ve Meningokoksemi Hakkında Bilgi Notu
29 Ocak 2020

Çocuklar ve Bebeklerde Menenjit ve Meningokoksemi Hakkında Bilgi Notu

Menenjit; beyni ve omuriliği saran meninks adı verilen zarın iltihabıdır. Çocuklar ve bebeklerde daha sık olmakla beraber her yaş grubunda görülebilir. Çok sayıda bakteri ve virüs etken olabilir. Bunların arasında sık görülenler ; pnömokok, hemofilus influenza ve meningokoklardır(neisseria meningitidis). Bunlardan ikisi olan Pnömokok ve H.influenza için sağlık bakanlığı ulusal aşı takviminde aşılarımız mevcuttur.

Meningokoksemi; bu etkenlerden ulusal aşı takvimine aşısı henüz eklenmemiş  olan ‘meningokok’ isimli bakterinin yaptığı hastalık tablosuna verilen isimdir. Hastalık etkeni olan mikrop insan geniz ve boğaz yüzeyine yerleşir. Solunum yoluyla, tükürük gibi boğaz salgılarıyla, hasta kişilerle aynı ortamda uzun süre bulunma ve  yakın temasla bulaşabilir. Mikropla karşılaşan her kişide hastalık gelişmez ancak kişi, taşıyıcı olarak hastalığı yaymaya devam eder. Taşıyıcılara herhangi bir tedavi verilmez. Hastalığı kesinleşmiş kişilerle yakın temas eden kişilere ise koruyucu amaçlı tek doz antibiyotik uygulanır.

 

Hastalık, ilk 12 saatte üst solunum yolu enfeksiyonu, grip benzeri şikayetlerle başladığı için genellikle erken dönemde teşhis etmek oldukça güçtür. Sonrasında ise saatler içinde bulantı, kusma, bilinç düzeyinde bozulma, ense sertliği, ciltte döküntü gibi belirtilerle menenjit ve meningokoksemi (mikrobun kana karışması) dediğimiz ölüme kadar ilerleyebilen  tabloya yol açabilir.

Ağır durumlarda birkaç saat gibi kısa sürede bile ÖLÜMLE sonuçlanabilir, kurtulan hastalarda da farklı seviyelerde beyin hasarı, işitme kaybı gibi kalıcı bozukluklar gelişebilir.

 

Özellikle çocuklarımız için bu kadar tehlikeli ve son zamanlarda bölgemizde artış gösteren meningokok mikrobundan korunmak için; öncelikle dengeli ve sağlıklı beslenme,düzenli uyku, el yıkama gibi hijyen kurallarına uyma,kalabalık ve kapalı ortamlarda uzun süre bulunmama gibi genel önlemleri almakta fayda var.

Meningokok mikrobuna karşı tavsiye edilen en iyi korunma yöntemi ise aşılamadır. Henüz ulusal aşı takviminde olmasa da meningokok için geliştirilmiş aşılar ülkemizde bir süredir uygulanıyor.

Meningokok mikrobunun bilinen 12 farklı alt tipi vardır. Bunun için farklı alt tiplere karşı geliştirilmiş 2  çeşit aşı vardır ve ikisinin de yapılması önerilmektedir. Bu aşılar bebeklere 2. aydan itibaren uygulanabilir ve tüm çocukluk çağında da önerilmektedir.

 

Meningokok açısından riskli grupların (yurt, askeriye gibi kalabalık ortamlarda yaşayanlar, bağışıklık sistemi baskılanmış olanlar, çocuklar, ergenler ve mikropla temas eden sağlık çalışanları) aşılanması gerekmektedir.

 

Aşılarla ilgili ayrıntılı bilgiyi hekiminize danışarak öğrenebilirsiniz.

 

Derya SALKIN

Çocuk Hastalıkları Uzmanı